Deprem ülkesiyiz, çok kez canımız yandı ama hiç ders almadık. Bu sefer de durum farklı değil.
10 ilimiz büyük felaketi yaşadı. Sabaha karşı gerçekleşen ilk deprem Ankara'da da hissedildi. Uykuda değildim, yaşadım.
Kahramanmaraş depreminde ölü ve yaralı sayıları açıklandı. Bu yazıyı yazdığım sırada, Malatya, Adıyaman, Gaziantep başta olmak üzere Hatay başta olmak üzere pek çok ilde büyük hasara neden olan depremde 8 bin 574 can kaybı yaşanırken 49 bin 133 kişi yaralandı. Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüklerindeki depremlerden etkilenen 10 ilde OHAL ilan edildi. 7 bin civarında bina yıkıldı.
Felaketin geleceği belli olmasına rağmen konut, işyeri yapımında gereken kurallara riayet edilmediği açık. Prof. Ahmet Ercan çözümün çok basit olduğunu anlattı. Ona göre, 'Yapı Denetim' firmaları ana odak. Bu firmaları 'Yer ve Yapı Denetimi' ismiyle yeniden tarif etmeli ve jeoloji, jeofizik, inşaat mühendisi çalıştırma şartı getirilmeli. Ardından da bu firmaları sigorta yetkilisi olarak konumlandırmalıyız. Bunların denetiminde yapılacak yapılarda eğer herhangi bir yıkım olması halinde bütün faturayı ödeyeceklerini bilmeliler. Böylece denetim sıkı olacaktır ve sağlam yapılar inşa edilecektir.
Sorun denetimsizlikte, bunu ortadan kaldırmadan bize rahat yok. Yada inşaat işini Japon getirip onlara havale edelim ki kimse üçkağıtçılık yapıp kötü yapı yapamasın.
Depremin ilk günü belki de vahametin büyüklüğü nedeniyle yaşanan şokun da etkisiyle hızlı müdahale yapılamadı. İkinci gün hareketlendik diyebilirim. Halbuki deprem riski taşıyan yerlerde gerekli ekipman, eleman, lojistik önceden hazır bulundurulmalıydı.
Soğuk kış şartları nedeniyle kurtulan vatandaşların barınma ve yemek problemi var. Bunların çözümünde mesafe alındı. Benim aklıma daha önceki depremlerde kullanılan konteynerler geldi. nerede onlar? Götürün bölgeye.
Yine müteahhitlik firmalarına vazife düşüyor. Araç, gereçleriyle bölgede olmalılar.
Tabi buırada muhalefetteki Belediyelerin yardımlarından rahatsız olan bir iktidar yapısıyla karşı karşıya olduğumuz gerçeği de var. Akla ziyan bir anlayış bu. Bu ortamda iktidar-muhalefet olur mu? El atan, yükü paylaşan herkes sağ olsun.
Yine AKP'li kadın milletvekilinin Kahramanmaraş'ta Ekrem İmamoğlu'na saldırması, 'İngiliz uşağı' demesi 'git buradan' demesi şok etti hepimizi. Kadın Vekil'deki kafa yapısı incelenmeye muhtaç. Madem İmamoğlu'na 'İngiliz uşağı' iftirası atıyorsun İngilizlerden gelen yardıma da laf et o zaman. Üstelik İmamoğlu İngiliz değil Karadeniz uşağıdır.
Yine Ankara Belediyesi'nin Hatay Havaalanı'nın açılması çalışmalarında rol almasında rahatsız olunması anlaşılır değil.
Yunanistan'ın deprem sonrası sergilediği dayanışma beni çok şaşırttı. Adamlar 'Hepimiz Türküz' diye karikatür bile yaptılar. Demek ki halklar arasındaki sorunu yaratanlar iktidarlarmış.
Dünyanın çok sayıda ülkesi de yardıma koştu. Kurtarma ekiplerinden, lojistiğe kadar destek sağlandı.
Azerbaycan ise kardeşliğin güzel örneğini verdi. Elinde ne varsa yağdırdı.
Borsa'nın kapatılmaması yanlıştı. 1999 depreminde hemen kapanmıştı.
İlhan Kesici dayanamadı "Türkiye: Sahipsiz memleket...Türkiye: Devletsiz memleket.." paylaşımı yaptı.
Devamında da, "Depremler olur, şiddetli de olabilir. İnşaat mühendisliğinin görevlerinden birisi de depremlerde yıkılmayacak bina yapmaktır. Bina hasar görebilir ama, yıkılmaz. Devletin görevi bunlara uygunluğu kontrol etmek ve ruhsat vermek/vermemektir. Yoksa merhametten mazarrat doğar" dedi.
Diğer sözleri de, "Devlet milli birlik, beraberlik ve bütünlük demektir. Hak, hukuk, adalettir. Kanun, nizam, intizam, kural ve kurumlardır. Bu devlet avdet etmelidir. Gün bugündür. Bugün değilse hangi gündür." şeklindeydi..
Erdoğan dün neyi eleştirdiyse bugün onlarla yüzleşiyor. 1999 depreminde Erdoğan'ın üyesi olduğu Erbakan'ın partisinin mensuplarının açıklamalarını anımsayın. Tayyip Bey'in 2003'de söylediğini de Faik Öztrak hatırlattı:
Erdoğan (6.5.2003): "Yeraltında fay kırıklıklarından önce, bağışlayın söylemek zorundayım, kırılan ar damarlarıdır. Birbirini tetikleyerek kırılan bu iki faydan sonra malzemeden çalmayı alışkanlık haline getirenlere, yolsuzluktan ve usulsüzlükten beslenenlere gün doğmuştur."
Hassas konularda siyaset yapmamayı, dayanışma içinde olmayı öğrenmeliyiz. Bu hataların halının altına süpürülmesi demek de değildir. İktidar istiyor ki kusurları hiç dile getirilmesin. Öyle bir sistem de demokrasilerde yok azizim. Bu kadar can bu kadar mal gitmişken susmak olmaz..
Merhum Başbakanımız Mesut Yılmaz'ın ders gibi şu sözleriyle noktalayalım:
"Türkiye sadece fiziki ve coğrafi olarak değil sosyal yapı olarak da deprem fayları üzerinde olan bir ülke. Bizim sadece altımızdan geçmiyor deprem fayları, üstümüzden de bizi ayıran etnik, mezhepsel, yaşam tarzı, kültürel farklar gibi çok fazla fay geçiyor. Bana göre Türkiye’de siyasetçinin öncelikli görevi bu faylara rağmen Türkiye’yi bir arada tutmak olmalı. Ama bizim dışımızdaki hiçbir siyasi partinin bu farklılıkları gidermek için çaba harcadığına hiç emin değilim."
Geçmiş olsun, başımız sağolsun.