Karl Marx da belirgin bir millilik kavramı yoktu. Yahudi kökeni nedeni ile kendi zamanında ulus devlet haline gelen Alman milliyetçiliği ile bir bağ kuramaması da normaldir. Yahudiler gittikleri ülkelerde yüzyıllarca kalsalar bile entegre olmazlar. Dışarıya kapalı bir yaşamları vardır. Marx da eserlerinde ulusları aşan evrensel süreçler ile daha fazla ilgilenmiş ve “millilik” sınıfsal bir mücadeleye zarar verir diye düşünmüştür. Hatta komünizmin işçi sınıfının önderliğinde ortak bir “dünya vatanı” yaratacağını ifade etmiştir.
Gerçi Marks ile Engels’in, İrlandalılar’ın İngiliz emperyalizmine karşı yürüttükleri millî mücadeleyi desteklemeleri belli şartlar altında, milliyetçiliğe destek verilebileceği fikrini akla getirse de, orada da İngiliz sömürgeciliğine yönelik haklı bir isyan vardır.
Lenin, Stalin ve Mao ise tam tersi ciddi birer milliyetçi liderlerdir. Aynı Hitler gibi. Lenin’in “Büyük Rus Şovenizmi“, SSCB’inin bütün tarihine damgasını vurmuş ve “proleteryanın çıkarları“ gerekçesiyle teorileştirilerek sosyalizme eklemlenmiş ve Rus kimliğinde kök salarak zamanla Rusların karakteri haline gelmiştir. Çin’de de farklı etnik unsurlara (başta Uygur Türkleri olmak üzere) yönelik anti demokratik kültürün, saldırganlığın ve militarizmin, çok gelişmiş bir devlet politikası olması tesadüf değildir. Neyse bunlar ayrı bir yazı konusu. Gerçi arada değineceğim yerler olacak.
K.Marx insanın değişeceğini söyler. Ona göre sınıfsal bir bilinç ile hareket edip burjuva diktatörlükleri yıkılınca ve komünist aşamaya geçince ne ülkeler arası sınır kalacak ne de ulusallık. Bizde ki komünistler ise önce devrim yapacaklar ya bu yüzden de ajitatör, propagandacı ve eylemci bir bilinç isterler. Evrimci değil devrimci bir Marxsizimden yanadırlar. Hatta insanı tüketim nesnesi haline getiren burjuva devletin kullandığı zor ve şiddetin, devrimci isyanın tonunu belirleyeceğini söylerler. Partileşmeyi de örgütlenmeyi de ilk aşama olarak görürler. Sınıf bilinci olmayan bir topluluğu da “sivil toplum” olarak değerlendirmezler. Milli tarih bilinci yoksunluğunu da taktiksel zayıflık olarak nitelendirirler. Buradaki vurgu ise feodal düzene karşı olmaktır. Aslında ben bunu Anadolu da 1180’lerdeki Babai isyanları ile sonrasındaki Celali isyanlarına kadar götürebilirim. İkisinin de kökeninde yoksul halk kitleleri ve Alevi-Türkmen ötekileştirilmesi vardır. Hatta Osmanlı’nın tımar sistemini eleştirip, 1876 ayan meclisini oluşturanların nasıl itibar, zenginlik ve toprak zengini olduklarına kadar incelenmesi gerektiğini söylerim. Milli demokratik devrimci Mihri Belli’nin feodaliteye karşı mücadelesinde aslında bu bilinç vardı.
Bunlardan başka, bizdeki sosyalistler çok hatalı olarak işçi sınıfının devrimci partisini devlete karşı bir örgütlenme olarak görürler. Tam tersine feodaliteye, tekelci zihniyete, kapitalizme veya burjuva toplumuna karşı bir örgütlenme olduğunu ön plana çıkartmalıdırlar. Devletin veya patronun çıkarlarına hizmet ediyor diye sendikaları dahi dışlayan sosyalistler gördüm. Halbuki sınıfsal bilinçlenmenin en önemli ayağıdır sendikalaşma oranı. Sen dışlayacağına sendikaları ele geçir, sendikalaşmayı artır sonra da politik olarak kullan. 1980’e kadar sosyalist hareketin en önemli insan kaynağı bu yüzden sendikalardı.
Peki devrimci bir parti devletine milletine bağlı olduğunda nelere dikkat etmeli? Mesela silahlı ayrılıkçı kimlik bilinçlenmesine dayalı bölücü&yıkıcı parti, sto, örgüt vb. oluşumlara destek vermemelidir. Fakat Türkiye’de bazılarında tam tersi yapılarak, tepki çekeceği biline biline sosyalizm ile toplum arasına mesafe konulmuştur. Emeğe, sınıf bilincine ve kapitalist&emperyalist düzene son verme amacı olan bir devrimci özü sen tutup, bölücülük&yıkıcılık için ülkene devletine ve milletine karşı kullanırsan sonuçta geniş halk kitleleri de sana destek vermez. Hele hele Anadolu’nun 10 bin yıllık Türk geçmişini inkâr eden ve Türkler Anadolu’ya 1071’ de geldi diyen politikacılara destek olursan kimse senin yüzüne bile bakmaz.
Emperyalist ruhta bile asıl olan sınıf bilinci ile kapitalizm&emperyalizmle mücadeledir. Ama Türkiye’deki çoğu sözde devrimci ülkemize yönelik emperyalist planların bir parçası oluyorlar. Sonra da halk neden bize destek vermiyor diyorlar. Ezilen halklar kavramına Türkiye’deki Kürtleri sokmak veya 2.Dünya savaşı sonrası sömürge ülkeler için uygulanan kendi kaderini tayin hakkını isteme aymazlığı da işin cabası. Gerçi bu tiplerin düşüncelerinin ne tarihi, ne kültürel ne de toplumsal hiçbir haklı gerekçeleri de yoktur. Dahası, Türkiye’de eğitim sisteminde veya toplumsal kültürde gayrimüslüm azınlıklara ve Kürt&Zaza&Laz gibi halklara karşı olumsuz duygu ve düşünceler hiçbir zaman öğretilmemiştir. Bu gruplara yönelik bir asimilasyona, etnik veya yarı-etnik ayrımcılığa gidilmemiştir. Eşit vatandaşlık olgusu ve anayasal haklardan herkes faydalanmıştır.
Karşı çık ve iste
Öte yandan, demokrasi ve insan hakları çerçevesinde en ileri olan ne varsa tabi ki yapılır. Planlı ve kimlik bilinçlenmesine dayalı provakatif isteklere ise asla izin verilmez. Kısaca, kapitalist felsefe, burjuva ahlakı ve yaşam biçimi ile uğraşmak yerine kürtçülük, rumculuk yapanların peşinden gitmek ile devrimci olunmaz. Sen milli bir devrimci olarak özel mülkiyete karşı çık, gelir dağılımının adaletsiz olmasına karşı çık, işçi ücretlerinin en büyük gider gösterildiği mikroekonomi anlayışına karşı çık. Laik&bilimsel eğitim iste. Kadınlara pozitif ayrımcılık iste. Bidatlar, dini dogmalar, cinsel kimlik, ırk, dil, din veya mezhep ayrımcılığına karşı çık. Eğitimde fırsat eşitliği iste, eşit işe eşit ücret iste. Feodal düzene karşı çık. Faşizme karşı çık. Birde ülkemiz için tasarlanan emperyal planlara karşı çık. Faşist&kürtçü odakların emellerinin bu emperyal planlar ile ne kadar benzer olduğundan bahset. Bak o zaman halk sana nasıl destek veriyor. Birde eleştiri özgürlüğünü de kabul et. Çünkü, devrimci despotik anlayışa sahip olmaz. Ne demek devrime&sosyalizme eleştiri olmaz. Bu ne büyük bir saçmalıktır. Farklı fraksiyonlar ile iyi geçin. İşbirliği, seçim ittifakları yap.
Bunlardan başka, Türk sosyalizmi 12 Eylül’ü yenilgi olarak kabul eder. Darbe olmasaydı başaracaktık derler. Afganistan ile Türkiye’yi karıştırıyorlardı o tarihlerde. Silahla devrim olmaz Türkiye’de. Bu uğurda kaç melankolik, romantik gencin kanına girdiler. Sırf THKP-C’nin 215 genci dağlarda kır gerillası adı altında kaybettirdiğini söylesem. En zor hayat şartlarında ölümlerine sebep oldular. Devletle kan davası güden aileler yetiştirdiler. Hadi devrim oldu diyelim: bu yazdığım zihniyetle, halktan gram destek almadan, ülkeyi demir yumruk ile mi yönetecektiniz? 1989 yılında demir perde ülkeleri bir anda nasıl çöktü zannediyorsunuz. Halk desteği yoktu çünkü. Baskı ile zorbalıkla yönetiliyordu bu ülkeler. Rus ve Çin emperyalizmi için kullanılıyordu Avrupa'daki ve Orta Asya'daki tüm ülkeler, cumhuriyetler.
Türk devrimcisi önce milli olmalıdır
Son olarak, devlete karşı silahlı saldırı demek, devleti yok saymak demektir. Bu da sosyalizmde yoktur. Rejimi değiştirmek esastır, devleti yıkmak, ulusal yapıyı bozmak veya ülkeyi bölmek yoktur. Türk devrimcisi önce milli olmalıdır. Ülkesinin ulusal ve uluslararası çıkarlarını korumalıdır. Üniter birliğine sahip çıkmalıdır. Kendi ülkesini bölmek isteyenlere destek olacağına, kapitalist&emperyalist bir dünya düzeni yerine savaşsız&sömürüsüz, emekçinin hakkını aldığı, yoksulluğun azaldığı, çevreye duyarlı sürdürülebilir bir ekonomik anlayış ve gelir dağılımın adaletli olduğu bir düzen nasıl kurulur ona bakmalıdır.